Voor wie online actief is, verandert het speelveld snel. Nieuwe Europese wetten bepalen voortaan hoe websites, platforms en digitale diensten zich moeten gedragen tegenover gebruikers én elkaar. Wat begon als regelgeving voor grote techbedrijven, raakt nu ook gewone ondernemers: van webwinkels tot verenigingen met een ledenportaal.
De Digital Services Act (DSA), Digital Markets Act (DMA) en European Accessibility Act (EAA) vormen samen een pakket dat de manier waarop we online werken, verkopen en communiceren ingrijpend verandert. Niet uit idealisme, maar omdat Europa meer duidelijkheid en verantwoordelijkheid wil afdwingen in een sector die lang zijn eigen regels bepaalde.
Key takeaways
- De EU-regels raken ook mkb’ers en zelfstandigen.
Niet alleen techreuzen, maar elke organisatie met een website of digitaal platform krijgt te maken met strengere eisen rond transparantie, data en toegankelijkheid. - Naleving wordt onderdeel van professioneel beheer.
De DSA, DMA en EAA vragen om structurele processen: heldere verantwoordelijkheden, documentatie en periodieke controles. - Compliance is geen keuze, maar een afweging.
Volledige naleving is zelden haalbaar; verstandig risicobeheer en tijdige voorbereiding voorkomen de grootste problemen. - Toegankelijkheid wordt een harde voorwaarde.
Vanaf juni 2025 kan niet-toegankelijke content leiden tot klachten of sancties. Wie nu aanpassingen doorvoert, voorkomt haastwerk later.
Waarom dit relevant is
Europese regels lijken soms ver weg, maar raken inmiddels elke organisatie die online actief is. Ze bepalen hoe websites communiceren, hoe data wordt verwerkt en hoe diensten toegankelijk moeten zijn. Voor ondernemers betekent dat: minder ruimte voor improvisatie, meer behoefte aan structuur.
In de praktijk komt het neer op drie verschuivingen:
- Van vrijblijvend naar verplicht.
De DSA en EAA leggen vast dat elke website transparant en toegankelijk moet zijn. Een webshop, klantportaal of ledenomgeving valt daar direct onder. - Van afhankelijkheid naar gelijker speelveld.
De DMA beperkt de macht van platforms als Google en Meta. Dat verandert hoe ondernemers zichtbaar zijn, adverteren en met klantdata werken. - Van techniek naar governance.
Voldoen aan deze regels vraagt niet alleen om updates, maar ook om beleid, proces en controle. Wie dat goed organiseert, voorkomt verrassingen en bouwt vertrouwen op.
De Digital Services Act (DSA)
Sinds februari 2024 geldt de Digital Services Act: de Europese wet die bepaalt hoe online diensten zich moeten gedragen. Waar de AVG draait om data, gaat de DSA over gedrag, over hoe websites omgaan met gebruikers, content en advertenties.
In de kern verplicht de wet elke online aanbieder tot openheid. Bezoekers moeten kunnen zien:
- wie achter een website of platform staat,
- hoe reacties, reviews of berichten worden gecontroleerd,
- waarom ze bepaalde advertenties of meldingen te zien krijgen,
- en hoe ze misbruik of illegale inhoud kunnen melden.
Voor veel organisaties betekent dat een nieuwe laag van transparantie. Een webshop die productreviews toont, moet uitleggen hoe die worden beoordeeld. Een vereniging met een ledenportaal moet duidelijk maken hoe berichten worden gemodereerd. Zelfs eenvoudige advertentieblokken vragen om context: dat ze betaald zijn, en waarom ze aan juist die gebruiker worden getoond.
De DSA raakt dus niet alleen grote platforms, maar ook mkb’ers, stichtingen en verenigingen met een digitale omgeving. Kort gezegd: transparantie wordt geen keuze meer, maar een beheertaak: eentje die vraagt om duidelijke processen, beleid en documentatie binnen het websitebeheer.
De Digital Markets Act (DMA)
Sinds maart 2024 geldt de Digital Markets Act. Deze wet richt zich niet op gewone ondernemers, maar op de machtigste spelers in het digitale verkeer: Google, Apple, Amazon, Meta en Microsoft. Zij bepalen voor een groot deel hoe we online zoeken, adverteren en communiceren en precies daar grijpt de DMA in.
De wet legt gedragsregels op aan deze zogenoemde gatekeepers. Ze mogen hun eigen producten niet langer bevoordelen, moeten eerlijke toegang bieden tot klant- en advertentiedata, en mogen zakelijke gebruikers niet meer onnodig beperken in hun keuze van software of koppelingen.
Voor website-eigenaren en marketeers zijn de gevolgen voelbaar, ook zonder direct contact met die platforms.
- Meer transparantie over prestaties. Bedrijven die via grote platforms verkopen of adverteren krijgen beter inzicht in hun eigen data.
- Eerlijkere zichtbaarheid. Kleine partijen mogen niet langer structureel lager scoren omdat een platform zijn eigen diensten voorrang geeft.
- Vrijere keuze in technologie. Op mobiele apparaten en in advertentienetwerken wordt het makkelijker om alternatieven te gebruiken.
De praktijk zal afhangen van hoe streng de regels worden gehandhaafd, maar de richting is duidelijk: de DMA maakt het digitale ecosysteem opener en iets eerlijker. Voor ondernemers betekent dat meer speelruimte, en een reden om kritisch te blijven kijken hoe afhankelijk hun website of marketingstrategie is van de grote platforms.
De European Accessibility Act (EAA)
Vanaf juni 2025 geldt in de hele EU de European Accessibility Act: de wet die digitale toegankelijkheid verplicht stelt, niet alleen voor overheden maar ook voor commerciële organisaties. Wie online producten of diensten aanbiedt, moet ervoor zorgen dat iedereen die kan gebruiken, ook mensen met een beperking.
De EAA sluit aan bij de WCAG 2.1 AA-richtlijnen. Dat betekent in de praktijk:
- websites en apps moeten goed bruikbaar zijn met toetsenbord en schermlezer,
- teksten en knoppen moeten voldoende kleurcontrast hebben,
- de structuur en taal moeten helder en voorspelbaar zijn,
- video’s en audio krijgen ondertiteling of transcripties.
Voor ondernemers en website-exploitanten is dit geen detail meer, maar een harde eis. Een webshop, bankapp of ledenportaal die niet voldoet, kan worden aangesproken of zelfs uit de markt worden gehaald. De Nederlandse handhaving zal naar verwachting via de Autoriteit Consument & Markt verlopen.
Toegankelijkheid is echter meer dan compliance. Een toegankelijke site bereikt een groter publiek, scoort beter in zoekmachines en straalt professionaliteit uit. Bovendien nemen opdrachtgevers en partners toegankelijkheid steeds vaker op als selectiecriterium. Wie nu al structureel werkt aan toegankelijke content en techniek, voldoet straks niet alleen aan de regels, maar ook aan de verwachtingen van moderne gebruikers.
Het grotere geheel: drie pijlers van het nieuwe digitale beleid
Samen vormen DSA, DMA en EAA de drie pijlers van een nieuw digitaal Europa:
- Transparantie – gebruikers hebben recht op duidelijkheid over hoe online diensten werken en hoe hun informatie wordt behandeld.
- Eerlijke marktwerking – grote platforms mogen hun positie niet misbruiken om concurrenten te benadelen.
- Toegankelijkheid – digitale diensten moeten bruikbaar zijn voor iedereen, ongeacht beperking of hulpmiddel.
Deze pijlers vullen elkaar aan. Waar de DSA gaat over verantwoord gedrag richting gebruikers, richt de DMA zich op eerlijk gedrag richting concurrenten. De EAA maakt het geheel compleet door te zorgen dat niemand wordt buitengesloten.
Voor websitebeheerders en digitale dienstverleners ontstaat zo één rode draad: professioneel beheer is niet alleen technisch, maar ook juridisch en maatschappelijk verantwoord beheer.
Wat dit betekent voor websitebeheer en compliance
De nieuwe regels maken duidelijk dat naleving niet langer optioneel is. Bedrijven die hun digitale kanalen serieus nemen, moeten structureel toetsen of hun website of platform voldoet aan Europese normen.
Een goede websitebeheerservice helpt daarbij door:
- de toegankelijkheid te toetsen en verbeteringen te implementeren;
- cookie- en privacybeheer conform DSA en AVG te organiseren;
- documentatie op te bouwen over gebruikte tools, plug-ins en datastromen;
- risico’s vroegtijdig te signaleren en op te lossen.
In de praktijk betekent dit dat technisch onderhoud, juridische compliance en gebruikerservaring steeds meer in elkaar grijpen. Een beheerder die alleen updates uitvoert, is niet genoeg. Bedrijven hebben behoefte aan partners die meedenken over beleid, processen en borging.
Voor organisaties die met Drupal werken, is dat bovendien goed te doen. Het CMS biedt uitgebreide mogelijkheden om toegankelijke content te maken, modules te beheren en processen te documenteren. Daarmee kan naleving een onderdeel van het beheerproces worden, in plaats van een losse controle achteraf.
Wat je nu al kunt doen
De nieuwe regels zijn deels al van kracht, deels nog in voorbereiding. Wie nu begint, loopt straks niet achter de feiten aan.
Stappen die je vandaag al kunt zetten:
- Voer een audit uit.
Laat toetsen in hoeverre je website voldoet aan DSA, DMA en EAA. Besteed daarbij aandacht aan transparantie, toegankelijkheid en cookiebeleid. - Maak een overzicht van datastromen.
Noteer welke gegevens worden verzameld, waar ze worden opgeslagen en met wie ze worden gedeeld. Dat voorkomt verrassingen bij klachten of controles. - Controleer de toegankelijkheid.
Gebruik tools zoals WAVE of Axe om drempels op te sporen. Vaak zijn kleine aanpassingen al voldoende om aan WCAG-richtlijnen te voldoen. - Zorg voor duidelijke gebruikersinformatie.
Beschrijf in begrijpelijke taal wie je bent, hoe je met content omgaat en hoe gebruikers contact kunnen opnemen. - Betrek je beheerpartner.
Vraag of het CMS en de hostingomgeving worden onderhouden volgens actuele beveiligings- en privacyrichtlijnen. Structurele compliance is teamwork.
Wie deze stappen volgt, is goed voorbereid op de komende verplichtingen en laat zien dat professioneel websitebeheer verder gaat dan techniek alleen.
Van regels naar realiteit: hoe naleving er in de praktijk uitziet
De nieuwe Europese regels klinken overzichtelijk op papier, maar in de praktijk brengen ze extra werk, kosten en onzekerheid met zich mee. Voor veel ondernemers is naleving geen principiële kwestie, maar een afweging tussen risico en haalbaarheid. Toch zijn de regels concreet genoeg om er nu al rekening mee te houden.
- Verplichtingen vragen om keuzes
De DSA, DMA en EAA leggen nieuwe verantwoordelijkheden op, maar zeggen niet altijd precies hoe je die moet invullen. Dat betekent dat elke organisatie keuzes moet maken: wat doen we zelf, wat besteden we uit, en wat accepteren we als risico? Een helder overzicht van verantwoordelijkheden voorkomt dat het onderwerp blijft zweven tussen techniek, communicatie en management. - Documentatie als noodzaak, niet als ideaal
De wetten zijn niet bedoeld om dossiers te vullen, maar om bij problemen te kunnen aantonen dat je zorgvuldig hebt gehandeld. Het loont om vast te leggen hoe reviews worden gecontroleerd, hoe advertenties worden weergegeven en wanneer toegankelijkheid is getest. Niet uit bureaucratische drang, maar om discussie te voorkomen als er vragen komen van toezichthouders of klanten.
- Naleving kost tijd en geld
Zelfs voor kleine organisaties is naleving zelden kosteloos. Toegankelijkheidstests, cookiebeheer, juridische teksten en transparantierapporten vergen uren en specialisatie. Wie dat onderschat, loopt het risico om later te moeten improviseren, vaak tegen hogere kosten.
- Gebruik hulpmiddelen, maar blijf kritisch
Automatische tools en standaardformats helpen, maar ze lossen het probleem niet op. Een tool die WCAG-fouten aanmerkt, beoordeelt geen context; een generator voor privacyteksten garandeert geen naleving. De kunst is om hulpmiddelen te gebruiken als ondersteuning, niet als afvinklijst.
- Zie naleving als risicobeheer, niet als morele plicht
De meeste bedrijven zullen niet streven naar perfecte compliance, maar naar aanvaardbaar risico. Dat is realistisch. Door jaarlijks te toetsen waar de grootste kwetsbaarheden zitten, bijvoorbeeld rond toegankelijkheid of advertentiebeleid, houd je grip zonder jezelf te overbelasten.
Kort gezegd: naleving is niet alleen een technische of morele opdracht, maar een strategische keuze. Wie zijn verplichtingen nuchter bekijkt, voorkomt vooral verrassingen en houdt ruimte over voor het eigenlijke werk: ondernemen.
Gebruikte bronnen