Ja, weer een major upgrade. Nee, je hoeft niet meteen in paniek te raken – maar negeren is ook geen optie. Drupal 12 staat gepland voor de week van 7 december 2026 (althans volgens de huidige planning). De eerste bèta verscheen op 30 september. Op het moment van schrijven (begin oktober) kunnen ontwikkelaars dus al testen, maar voor je live-site is die bèta nog absoluut niet bedoeld.
Een nieuwe Drupalversie roept meestal twee vragen op. Wat wordt er beter? En hoeveel werk krijgen we eraan? Bij Drupal 12 zijn die allebei terecht. Er komt een vernieuwde beheeromgeving, de technische basis wordt bijgewerkt en verschillende vertrouwde onderdelen verdwijnen uit core. Dat vraagt voorbereiding, maar biedt ook kansen om je website eindelijk weer netjes op orde te brengen.
Een nieuwe versie zonder opnieuw te beginnen
Wie bij een Drupal-upgrade meteen denkt aan een compleet nieuwe website, mag even ademhalen. Drupal 12 bouwt voort op Drupal 11. Volgens de release notes komt de nieuwe versie grotendeels overeen met Drupal 11.5. Het belangrijkste verschil zit in het verwijderen van verouderde code en het vernieuwen van onderliggende software (Symfony 8).
Nieuwe mogelijkheden worden niet allemaal opgespaard tot het versienummer verspringt. Verbeteringen komen ook tussendoor beschikbaar via de kleinere releases van Drupal 11. Je hoeft dus niet tot december te wachten. Voor een goed onderhouden website maakt dat de overstap overzichtelijker. De hoeveelheid werk hangt vooral af van je modules, thema en maatwerk. Een site met veel oude aanpassingen vraagt meer aandacht dan een installatie die regelmatig is bijgewerkt. Het cijfer twaalf vertelt maar een deel van het verhaal.
Een vernieuwde omgeving voor redacteuren
De verandering die je als redacteur waarschijnlijk het snelst merkt, is het nieuwe standaardbeheerthema. Drupal 12 krijgt Default Admin, gebaseerd op Gin. Het vervangt Claro. In Drupal 11.4 was dit thema nog experimenteel; in de bèta van 12 heeft het de status stabiel gekregen.
Als redacteur merkte ik zelf al in de bèta dat de nieuwe Default Admin prettiger werkt – vooral de sticky action buttons en de sidebar. Maar onze custom toolbar-modules gingen eerst stuk. Gebruikt jouw website al Gin? Dan zal de richting vertrouwd aanvoelen. Toch moet de overstap worden gecontroleerd. Eigen aanpassingen of modules met specifieke vormgeving kunnen afhankelijk zijn van het huidige thema.
Minder onderdelen standaard meegeleverd
Drupal 12 ruimt ook op. Verschillende modules en thema’s verdwijnen uit core. Voorbeelden zijn Contact, Search, Telephone, Toolbar, Ban, Settings Tray en Shortcut. Ook Claro, Olivero en Stable 9 worden afzonderlijke projecten. Zie de deprecated and obsolete extensions-pagina en de change records die in september 2026 zijn gepubliceerd.
Uit core verdwijnen betekent niet automatisch dat iets onbruikbaar wordt. Veel onderdelen blijven beschikbaar als losse module of thema. Je moet ze dan wel apart toevoegen via Composer, bijvoorbeeld drupal/search, drupal/claro of drupal/contact.
Bij een recente upgrade van een klant met veel maatwerk-formulieren zagen we dat de Contact-module ineens ontbrak – precies het moment waarop je liever niet verrast wilt worden. De oplossing was vooraf de losse module toevoegen. Verwijder een gebruikte module niet zomaar: daarmee kun je configuratie en gegevens kwijtraken.
De opschoning van core is goed, maar voor sites die al jaren op het standaard contactformulier of de Toolbar draaien is het vooral extra werk. Dit is meteen een bruikbaar moment om de modulelijst door te lopen. Welke onderdelen worden werkelijk gebruikt? Welke staan er nog omdat ze ooit nodig waren?
Je hosting moet kunnen meekomen
Onder de motorkap legt Drupal 12 de lat hoger. PHP 8.5 wordt de minimale versie. Drupal stapt daarnaast over op Symfony 8. Ook de database verdient aandacht: MySQL 8.0 en MariaDB 10.11 zijn relevante minima. Draait je omgeving nog op een oudere MariaDB-versie, dan moet die eerst worden bijgewerkt.
Vraag tijdig aan je beheerder of hostingpartij of Drupal 12 ondersteund kan worden. Controleer zowel de test- als de liveomgeving. Het helpt weinig wanneer de upgrade op een moderne testserver lukt, terwijl productie nog met oudere software draait. Een hogere minimumversie betekent overigens niet dat je website vanzelf merkbaar sneller wordt. Snelheid hangt vooral samen met caching, modules en de inrichting van je hosting.
En hoe zit het met AI en visueel bouwen?
Bij nieuws over Drupal vliegen termen als AI, Canvas en Drupal CMS je al snel om de oren. Interessant, maar kijk precies waarover we het hebben. Drupal 12 is een versie van Drupal core. Drupal CMS is een vooraf samengestelde startoplossing. Drupal Canvas is een afzonderlijk project voor visueel bouwen.
Drupal Canvas en AI klinken sexy, maar voor de meeste bestaande sites is dit voorlopig niet relevant. Een bestaande website krijgt door een upgrade naar Drupal 12 niet automatisch een volledig ingerichte visuele pagina-editor of AI-assistent. Of zulke functies bruikbaar zijn, hangt af van de gekozen modules en werkwijze. Een nieuw versienummer is op zichzelf geen reden om je hele contentproces om te gooien.
Wat betekent dit voor jouw huidige website?
Draait je website op Drupal 11, dan begint de voorbereiding met bijblijven. Werk core en modules bij, controleer de ondersteuning voor Drupal 12 en laat maatwerk onderzoeken op verouderde code. Drupal adviseert vóór de overstap de nieuwste Drupal 11-release te gebruiken. De bèta ondersteunt geen upgrade vanuit Drupal 11.2 of ouder.
Voor Drupal 10 is er een concretere deadline. De ondersteuning eindigt op 9 december 2026 – twee dagen na de geplande release van Drupal 12. Wachten op Drupal 12 kan daardoor onnodige tijdsdruk opleveren. Een upgrade naar Drupal 11 is een logische tussenstap.
| Onderdeel | Verandering in Drupal 12 | Wat betekent dit voor jou? |
|---|---|---|
| Beheeromgeving | Default Admin, gebaseerd op Gin, vervangt Claro als standaard. | Redacteuren krijgen een vernieuwde beheeromgeving. Test dagelijkse handelingen en eventuele aangepaste beheerschermen. |
| Modules | Onder meer Contact, Search, Telephone en Toolbar verdwijnen uit core. | Controleer welke onderdelen je website gebruikt. Voeg waar nodig de afzonderlijke module toe vóór de upgrade. |
| Thema’s | Claro, Olivero en Stable 9 verdwijnen uit het standaardpakket en worden afzonderlijke projecten. | Controleer het actieve thema en eventuele basisthema’s. Benodigde thema’s moeten apart worden toegevoegd en onderhouden. |
| PHP | De minimale versie wordt PHP 8.5. | Je hosting moet deze versie ondersteunen. Ook modules en maatwerk moeten hiermee overweg kunnen. |
| Database | Bij gebruik van MySQL is minimaal versie 8.0 nodig; bij MariaDB minimaal 10.11. | Controleer beide omgevingen: een geschikte testserver betekent niet automatisch dat de liveomgeving ook voldoet. |
| Technische basis | Drupal stapt over op Symfony 8 en verwijdert verouderde code. | Laat maatwerk en aanvullende modules controleren op compatibiliteit. Oude aanpassingen kunnen wijzigingen nodig hebben. |
| Upgraderoute | Drupal adviseert eerst bij te werken naar de nieuwste Drupal 11-release. | Plan de overstap in stappen. Vanuit Drupal 11.2 of ouder ondersteunt de eerste Drupal 12-bèta geen upgrade. |
| AI en visueel bouwen | Drupal CMS en Canvas ontwikkelen zich naast Drupal core. | Een upgrade naar Drupal 12 voegt deze mogelijkheden niet automatisch toe. Daarvoor zijn afzonderlijke keuzes en inrichting nodig. |
| Websites op Drupal 10 | De ondersteuning voor Drupal 10 eindigt op 9 december 2026. | Wacht niet met voorbereiden tot Drupal 12 verschijnt. Drupal 11 kan als ondersteunde tussenstap dienen. |
Praktische checklist vóór je upgrade:
- Hosting controleren op PHP 8.5, MariaDB 10.11 / MySQL 8.0 en Symfony 8-compatibiliteit
- Modulelijst opschonen en ontbrekende core-modules (Contact, Search, etc.) alvast als contrib toevoegen
- Proefupgrade doen op een kopie van de site
- Redacteur laten testen: bericht aanmaken, afbeelding vervangen, publiceren
- Maatwerk en custom thema’s nalopen op afhankelijkheid van Claro of Toolbar
Nu voorbereiden geeft straks meer keuze. Drupal 12 brengt een vernieuwde werkplek voor beheerders en een bijgewerkte technische basis. Tegelijk vraagt de opschoning van core om een zorgvuldige controle van wat jouw website gebruikt.
Wil je een snelle scan van jouw site? Stuur de composer.json of een backup, dan kijken we samen waar de pijnpunten zitten.