Het verschil tussen gepland onderhoud en ad-hoc onderhoud zit in voorspelbaarheid, controle en risico.
Gepland onderhoud bestaat uit vooraf ingeplande werkzaamheden aan een website, zoals updates, controles en optimalisaties. Dit onderhoud gebeurt volgens een vast ritme en binnen afgesproken onderhoudsvensters. Het doel is problemen vóór te zijn en stabiliteit te waarborgen. Omdat de werkzaamheden worden voorbereid en getest, is de impact op de website meestal beperkt en beheersbaar.
Ad-hoc onderhoud ontstaat juist wanneer er onverwacht iets misgaat. Denk aan een beveiligingslek, een fout na een update of een plotselinge storing. Er is geen voorbereidingstijd en handelen gebeurt onder druk. Dit vergroot de kans op tijdelijke oplossingen, hogere kosten en verstoring van de website.
In de praktijk vullen beide vormen elkaar aan, maar ze zijn niet gelijkwaardig. Gepland onderhoud vermindert de noodzaak van ad-hoc ingrepen. Ad-hoc onderhoud is onvermijdelijk, maar wordt problematisch wanneer het structureel het geplande onderhoud vervangt. Dat is vaak een signaal van achterstallig beheer.