Serverbelasting is de mate waarin de beschikbare rekenkracht van een server wordt gebruikt door actieve processen zoals websites, scripts en achtergrondtaken. Het gaat daarbij om de gezamenlijke belasting van cpu, geheugen, schijf-I/O en soms netwerk, gemeten over een korte of langere periode. Een server kan technisch online zijn en toch overbelast raken, bijvoorbeeld wanneer meerdere websites tegelijk pieken of wanneer slecht afgestemde processen elkaar verdringen. Serverbelasting zegt daarmee niet alleen iets over capaciteit, maar vooral over verdeling en timing van gebruik.
In de praktijk wordt serverbelasting vaak zichtbaar als traagheid, time-outs of onvoorspelbaar gedrag, zonder dat er direct een storing is. Dat maakt het een lastig begrip: het probleem zit niet in “te weinig server”, maar in hoe intensief en gelijktijdig die server wordt aangesproken. Wie serverbelasting alleen ziet als een getal, mist het onderliggende verhaal. Het is geen momentopname, maar een patroon dat iets onthult over hoe een website en haar omgeving werkelijk functioneren.