In september 2025 publiceerde het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) het Bouwplan Cyberweerbaarheidsnetwerk (CWN), een concreet plan om in het Koninkrijk der Nederlanden de digitale weerbaarheid van organisaties op een stevigere basis te brengen.
Als bedrijf dat zich toelegt op het beheren, beveiligen en toekomstbestendig houden van websites, zien wij in dit bouwplan niet alleen staatsbeleid, maar ook kansen en verantwoordelijkheden voor ondernemers, overheden en organisaties. In dit blogartikel leg ik uit wat het CWN inhoudt, welke implicaties het heeft voor organisaties met een website, en welke stappen je nu al kunt zetten om je online fundament weerbaarder te maken.
Wat is het CWN en waarom nu?
Het Cyberweerbaarheidsnetwerk (CWN) is bedoeld als een samenwerkingsverband tussen publieke en private partijen, met het doel om de digitale weerbaarheid breed te versterken. Dit initiatief bouwt voort op een eerdere toekomstvisie van de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid en sluit aan op de Nederlandse Cybersecuritystrategie 2022–2028.
Het bouwplan expliciteert hoe de visie in de praktijk kan worden gebracht. Het vormt een kompas en routekaart met heldere kaders, keuzes en prioriteiten. Belangrijk is dat dit netwerk zich niet beperkt tot Europees Nederland, maar nadrukkelijk ook het Caribisch deel van het Koninkrijk betrekt.
Vijf kernfuncties: wat moet het netwerk kunnen?
Het bouwplan beschrijft vijf spilfuncties die samen het CWN vormen. Voor elke functie zijn concrete doelen, activiteiten en randvoorwaarden uitgewerkt. De functies zijn:
- Informatiedeling
Het delen van actuele dreigingsinformatie, indicatoren en kwetsbaarheden tussen organisaties. - Doelwit- en slachtoffernotificatie
Mechanismen waarmee organisaties worden geïnformeerd als zij mogelijk slachtoffer zijn van een cyberincident of als hun sector doelwit is. - Incidentafhandeling
Een incidentresponsproces opzetten, standaarden definiëren, escalatieroutes beschrijven en coördinatie tussen partijen versterken. - Kennisuitwisseling
Het delen van best practices, ervaringen, onderzoek en beproefde aanpakken om elkaar te versterken. - Opleiden, trainen en oefenen
Oefenscenario’s, trainingen en simulatiesessies die de opbouw van vaardigheden binnen organisaties ondersteunen.
Door deze functies samen te brengen, wil het CWN voorkomen dat organisaties langs elkaar heen werken of dat goede initiatieven versnipperd blijven.
Waarom is dit relevant voor organisaties met een website?
Veel mensen denken bij cyberweerbaarheid vooral aan servers, netwerken of kritieke infrastructuur, maar de beveiliging van je website hoort daar onlosmakelijk bij. Hier zijn enkele manieren waarop het CWN relevant raakt voor jouw websiteomgeving:
- Dreigingsinformatie en signalen
Via het CWN kun je toegang krijgen tot geaggregeerde dreigingsinformatie, zoals indicatoren van aanvallen op contentmanagementsystemen, plug-ins of bekende kwetsbaarheden. Dat maakt het makkelijker om proactief beveiligingsmaatregelen te nemen. - Incidentmelding en respons
Als je website doelwit wordt van een malware-infectie, DDoS-aanval of andere aanval, kan aansluiting op een netwerk als het CWN leiden tot snellere signalering, beter georganiseerde respons en mogelijk steun bij herstel. - Samen leren en delen
In je branche of sector kunnen collega-organisaties ervaringen uitwisselen over aanvalsvectoren, patches of mitigaties, via kennisdeling binnen het netwerk. - Opleiding en oefening
Veel organisaties onderschatten het belang van oefenen. Wat te doen bij een aanval op je site, hoe beheerprocessen ingericht moeten zijn, wie verantwoordelijk is. Via het CWN kunnen gestructureerde trainingen of scenario’s beschikbaar komen.
Hoe bedrijven en organisaties kunnen bijdragen en profiteren
Vaak is de reflex om te wachten op de overheid of op een centrale instantie. Maar in een netwerk als het CWN geldt: meedoen versterkt je positie. Hier zijn belangrijke overwegingen:
- Word participant of partner
Organisaties zoals jouw bedrijf kunnen onderzoeken of ze structureel kunnen aansluiten, bijvoorbeeld via brancheorganisaties, sectorale cybercentra of samenwerkingsverbanden. - Breng praktijkcases in
Een van de sterke punten van een netwerk is dat abstracte plannen getest worden in de praktijk. Door jouw ervaringen beschikbaar te stellen, help je het netwerk slimmer te worden. Let natuurlijk op vertrouwelijkheid en anonimiteit waar nodig. - Integreer netwerkinput in je aanpak
Pas inzichten uit het CWN toe op je eigen webbeheerservice. Gebruik indicatoren, verbeter je detectiecapaciteit, oefen scenario’s en standaardiseer je responsplannen. - Investeer in kennis en training
De kracht van het CWN zit onder andere in het trainen en oefenen. Organisaties die meedoen kunnen profiteren van gezamenlijke trainingen, virtuele oefenomgevingen, workshops en op termijn gezamenlijke oefeningen op sectorniveau.
Mogelijke uitdagingen en aandachtspunten
Hoewel het bouwplan ambitieus is, zijn er in de praktijk altijd obstakels. Enkele punten om kritisch naar te kijken:
- Schaal en organisatie
Hoe voorkom je dat het netwerk te groot, bureaucratisch of traag wordt? De opstelling moet wendbaar blijven, vooral in de snel veranderende wereld van cyberdreigingen. - Vertrouwen en veilige samenwerking
Informatie delen brengt risico’s met zich mee, zoals privacy, concurrentie en aansprakelijkheid. Er moeten goede garanties komen over vertrouwelijkheid, beveiliging en afspraken over wat gedeeld wordt. - Resources en capaciteit
Niet elke organisatie heeft extra capaciteit om actief mee te doen aan netwerken, oefeningen of datadeling. Kleine en middelgrote ondernemingen kunnen ondersteuning nodig hebben. - Flexibiliteit en bijstelling
Het bouwplan erkent zelf dat aanpassingen nodig zullen zijn naarmate het netwerk groeit en leert. Dat betekent dat organisaties betrokken moeten blijven bij evaluatieprocessen, feedbackrondes en actualisaties.
Praktijkvoorbeeld (fictief, maar realistisch)
Stel: je beheert websites voor een regionale overheidsinstantie en een keten van middelgrote retailers. Eén van je klanten wordt getroffen door een zero-day kwetsbaarheid in een gebruikte plug-in, waarmee de aanvaller toegang krijgt tot de contentdatabase.
Dankzij aansluiting op het CWN zou je:
- Snel gehoord hebben dat die plug-in recent onder vuur lag.
- In contact worden gebracht met andere getroffen organisaties om samen mitigaties te analyseren.
- Ondersteuning kunnen krijgen bij het in kaart brengen van de aanvalsvector en herstelmethoden.
- Toegang krijgen tot advies of oefenmateriaal om in de toekomst beter voorbereid te zijn op dergelijke aanvallen.
Zo verandert het netwerk van abstract beleid in concrete meerwaarde voor je dagelijks werk.
Conclusie en aanbevelingen
Het Bouwplan Cyberweerbaarheidsnetwerk (CWN), gepubliceerd in september 2025 door het NCSC, is een belangrijke stap naar een gecoördineerde, structurele aanpak van digitale weerbaarheid in het Koninkrijk der Nederlanden.
Voor organisaties met een website, en voor een webbeheerservice zoals die van jouw bedrijf, biedt dit plan meer dan beleidsretoriek. Het opent de deur naar samenwerking, toegang tot actuele dreigingsinformatie, gezamenlijke responscapaciteit en geavanceerde oefenmogelijkheden.
Hier zijn drie concrete aanbevelingen om nu al actie te ondernemen:
- Verken aansluiting op het CWN
Neem contact op met relevante landelijke of sectorale cyberplatforms en praat mee over deelname of input. - Implementeer netwerkinzichten in je eigen beveiligingsbeleid
Gebruik indicatoren, deel ervaringen, pas je responsprocedures aan en oefen scenario’s intern. - Investeer in training en bewustwording
Zorg dat je team weet wat te doen bij een cyberincident en oefen regelmatig met echte scenario’s, idealiter samen met andere organisaties.